جواد طیبی، فعال رسانه استان سمنان در یادداشتی نوشت: در جغرافیای توسعه، جادهها هرگز صرفاً مسیرهایی برای جابهجایی فیزیکی کالا و مسافر نبودهاند، بلکه همواره به مثابه شریانهای حیاتی اقتصادی و بازتابدهنده سطح تمدن و سازماندهی یک منطقه عمل کردهاند. استان سمنان، با موقعیت استراتژیک خود در گلوگاه اتصال پایتخت به شرق و شمالشرق کشور، همواره در کانون توجه ترانزیت ملی قرار داشته است. با این حال، وجود محور ۶۰ کیلومتری سمنان- فیروزکوه که به دلیل تردد سنگین خودروهای حمل مواد معدنی و ناایمن بودن مسیر، با چالشهای جدی روبرو است، مانعی بزرگ در برابر تبدیل شدن سمنان به یک قطب گردشگری مدرن است. این ناتمام ماندن پروژه دوباندهسازی، تنها یک مسئله فنی در حوزه راهسازی نیست، بلکه چالش بزرگی است که مستقیماً بر زنجیره ارزش گردشگری، فرآیند برندینگ مقاصد و در نهایت، پایداری اقتصادی استان تأثیر میگذارد.
درک این ضرورت مستلزم آن است که ابتدا نگاهی به پیوند ناگسستنی میان زیرساختهای فیزیکی و تجربه کیفی گردشگر داشته باشیم، چرا که در صنعت گردشگری، مسیر بخش جداییناپذیری از «مقصد» است. گردشگر امروزی، فراتر از صرف رسیدن به مقصد، به دنبال تجربهای ایمن و لذتبخش در طول مسیر است. وقتی مسافری با جادهای تکبانده و پرخطر که با ترافیک سنگین کامیونهای گچ و سیمان در هم آمیخته روبرو میشود، اولین پیامد، از دست رفتن «امنیت روانی» است. این ناامنی، اولین عامل فرار از مقاصد گردشگری است. اگر زیرساخت دسترسی (یعنی همان جاده) استاندارد نباشد، تمام تلاشها برای توسعه هتلها، رستورانها و جاذبههای تاریخی، عملاً با شکست مواجه خواهد شد؛ زیرا گردشگر پیش از آنکه فرصت کند زیباییهای سمنان را ببیند، با چالش عبور از یک مسیر پرخطر دستوپنجه نرم میکند. بنابراین، دوباندهسازی این محور، اولین و بنیادیترین گام در زیرساختسازی برای هرگونه فعالیت گردشگری در استان است.
این بهبود زیرساختی، به طور مستقیم بر فرآیند برندینگ و مدیریت تصویر ذهنی مسافران اثر میگذارد، چرا که برندینگ یک مقصد، از همان لحظهای آغاز میشود که مسافر قدم به جادهی مربوط به آن استان میگذارد. در حال حاضر، تصویر ذهنی بسیاری از مسافران از محور سمنان– فیروزکوه، تصویری از یک مسیرِ «عبوری و خستهکننده» است؛ مسیری که باید با عجله و احتیاط از آن گذشت تا به مقصد رسید. این تصویر ذهنی، مانعی بزرگ در برابر تبدیل شدن سمنان به یک برند گردشگری جذاب است. با دوبانده شدن این جاده، ما نه تنها امنیت را افزایش میدهیم، بلکه فرصت برندسازی مبتنی بر درنگ را خلق میکنیم. وقتی جاده ایمن و روان باشد، مسافر از حالت عبور بیهدف به حالت توقف آگاهانه تغییر وضعیت میدهد. در این حالت، جاده دیگر یک مانع نیست، بلکه بستری است که میتواند به معرفی هویت فرهنگی استان کمک کند.
این تغییر در نگرش مسافر از عبور به توقف، هسته اصلی توسعه اقتصادی و توزیع ثروت در مسیرهای گردشگری را تشکیل میدهد زیرا هر ثانیهای که گردشگر در مسیر متوقف شود، فرصتی است برای چرخش پول در اقتصاد محلی. وقتی جاده دوبانده شود و سرعت و ایمنی مسیر افزایش یابد، تمایل مسافران به استفاده از خدمات بینراهی، از جمله استراحتگاهها، رستورانهای سنتی و مراکز عرضه صنایعدستی، به شدت بالا میرود. این یعنی انتقال ثروت از مراکز بزرگ به روستاهای میانی و شهرهای کوچکتر در مسیر. به عنوان مثال، روستای مؤمنآباد که دارای ظرفیتهای فرهنگی و عرفانی بسیار ارزشمندی نظیر آرامگاه شیخ محمود مزدقانی است، تنها زمانی میتواند از این جریان اقتصادی بهرهمند شود که گردشگران به دلیل ایمنی و کیفیتِ جاده، تمایل داشته باشند در این مسیر توقف کرده و از این جاذبهها بازدید کنند. در واقع، دوباندهسازی، ماشهی محرکِ اقتصادِ محلی در روستاهای شهرستان سرخه و حاشیه جاده است.
این پیوند اقتصادی و فرهنگی، زمانی معنای عمیقتر خود را پیدا میکند که ما بتوانیم جاده را از یک مسیرِ صرفاً لجستیکی، به یک موزه باز یا یک مسیرِ تجربهمحور تبدیل کنیم؛ که این امر تنها در سایهی دوباندهسازی و استانداردسازی جاده میسر است. در یک جاده دوبانده و مدرن، میتوان با طراحی بصری مناسب، نصب تابلوهای اطلاعاتیِ جذاب درباره تاریخ، عارفان و شخصیتهای برجسته منطقه مانند شرح کوتاهی از زندگی معنوی شیخ محمود مزدقانی و ایجاد چشماندازهای زیباساز، مسیر را به بخشی از سفر تبدیل کرد. در این حالت، جاده خودش یک جاذبه میشود. گردشگر در حین حرکت، با هویت سمنان پیوند میخورد و این پیوند، همان چیزی است که باعث میشود او دوباره به منطقه بازگردد و یا آن را به دیگران توصیه کند. این سطح از برندینگ، نیازمند زیرساختی است که در آن، تداخل ترافیک سنگین کامیونها با خودروهای مسافری، به حداقل رسیده و فضای کافی برای لذت بردن از مناظر فراهم باشد.
با این حال، برای رسیدن به این رویا، باید با واقعیت چالشهای اعتباری و بودجهای روبرو شد که در حال حاضر مانع اصلی پیشرفت پروژه است اما باید این نکته را به دقت باز کرد که عدم تخصیص اعتبار کافی برای دوباندهسازی، در واقع یک هزینه پنهان بسیار سنگین برای دولت و استان است. هزینههای ناشی از حوادث جادهای، از یک سو و از سوی دیگر، از دست رفتن فرصتهای عظیم گردشگری و کاهش نرخ توسعه اقتصادی از سوی دیگر، بسیار فراتر از بودجهای است که برای تکمیل این پروژه نیاز است. بنابراین، نگاه به این پروژه باید از یک هزینه عمرانی به یک سرمایهگذاری استراتژیک تغییر کند. اگر این مسیر به عنوان یک پروژه ملی با اولویتِ توسعه گردشگری و برندینگ استان تعریف شود، میتواند علاوه بر جذب اعتبارات دولتی، با مشارکت بخش خصوصی در ایجاد مجتمعهای رفاهی و گردشگری در کنار جاده، بخشی از چرخه مالی خود را تأمین کند.
در نهایت، باید دریافت که تکمیل دوباندهسازی محور سمنان- فیروزکوه، فراتر از یک نیاز راهسازی، یک ضرورتِ تاریخی برای آینده استان سمنان است؛ چرا که آیندهی این استان در گروی توانایی آن در تبدیل شدن به یک مقصدِ اصلی در نقشهی گردشگری ایران است. ما نمیتوانیم از ظرفیتهای عظیمی همچون گردشگری عرفانی، تاریخی و فرهنگی خود سخن بگوییم، در حالی که دسترسی به آنها را از طریق یک مسیر ناایمن و دشوار فراهم کردهایم. دوبانده شدن این جاده، زیربنای مستحکمی است که تمام طرحهای توسعه گردشگری، برندینگ مقاصد و رونق اقتصادی استان بر روی آن بنا خواهد شد. این پروژه، کلیدی است که در ورود به دنیای مدرن گردشگری را برای استان سمنان میگشاید و با هموار کردن این مسیر، نه تنها امنیت را به مسافران، بلکه شکوفایی و هویت را به اقتصاد و فرهنگ منطقه هدیه خواهد داد.
انتهای پیام/
نظر شما